Transformacja energetyczna jako globalny trend i realne wyzwanie, przed którym stoją lubuskie samorządy, szkoły i szpitale. W obliczu rosnących kosztów energii oraz konieczności wdrażania zielonych rozwiązań, kluczowa staje się kwestia: skąd pozyskać finansowanie i jak skutecznie realizować zmiany?

Odpowiedzi na pytania o środki na termomodernizację budynków oraz ich najlepsze wykorzystanie szukali w poniedziałek, 18 maja uczestnicy konferencji „Energia dla regionu – strategia i finansowanie transformacji w Lubuskiem” organizowanej przez Centra Badawczo-Rozwojowe Uniwersytetu Zielonogórskiego Sp. z o.o. wraz z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska. 

W auli CBR UZ kolejne panele dyskusyjne poświęcono m.in. poprawie efektywności energetycznej budynków edukacyjnych i szpitalnych; przeglądowi bieżącej oferty finansowania projektów proekologicznych, w tym pożyczek na korzystnych warunkach; optymalizacji inwestycji poprzez doradztwo energetyczne; oszczędnym metodom zapewniania bezpieczeństwa i komfortu mieszkańców.

Szklanka proszku

Dr Jarosław Flakowski, wiceprezydent Zielonej Góry opowiadał o transformacji energetycznej w południowej stolicy woj. lubuskiego i efektywnym wykorzystywaniu dotacji. 

– Mamy w mieście 150 otwartych obiektów publicznych. Do takiego zasobu nie możemy podchodzić projektowo, tylko procesowo. Kolejny ważny element. Jeżeli termomodernizujemy np. szkołę, musimy pamiętać o przeszkoleniu osób odpowiedzialnych za jej bieżącą eksploatację i wyjaśnić, że funkcjonowanie się zmieni. Przykład z życia codziennego: czy do pralki trzeba zawsze sypnąć szklankę proszku, żeby pranie wyszło czyste… Skondensowane środki czyszczące nie są w stanie zmienić przyzwyczajeń nawet mojej mamy. Tymczasem nieprawidłowa obsługa nowego systemu grzewczego w zmodernizowanym obiekcie może powodować, że ponosimy straty. Nie dość, że wydaliśmy środki na inwestycję, to jeszcze na bieżąco nie umiemy czerpać z niej oszczędności – mówił zastępca prezydenta. 

Zwrócił także uwagę, by – pozyskawszy dofinansowanie na termomodernizację – nie ulegać pokusom i naciskom połączenia tych prac np. z niewielką przeróbką czy rozbudową. – Krótkie przypomnienie i przestroga, że wszystko to, co sobie wymyślimy albo to, do czego prezydenta przekonają np. rodzice uczniów, to są wydatki niekwalifikowane, za które trzeba będzie zapłacić z „własnej kieszeni” – przestrzegał Jarosław Flakowski.

Cztery aplikacje w zanadrzu

Kolejna istotna zasada wg wiceprezydenta Zielonej Góry: zawsze bądź gotowy z projektem, bo dofinansowanie przychodzi znienacka. – Często się zdarza, że bardzo długo czekamy na pieniądze. Mamy w agendzie, że któryś fundusz miał ogłosić konkurs, ale nic się nie dzieje. Następuje rozprężenie, a wtedy znienacka przychodzi ogłoszenie. Dlatego też kanon gotowości do pozyskiwania środków stanowi ważny element całego procesu termomodernizacji obiektów publicznych. W naszym mieście systematycznie co roku wykonujemy minimum cztery dokumentacje, które są ponad to, co byśmy przewidywali zgodnie z harmonogramami strony rządowej czy też unijnej. Na wypadek pojawienia się dodatkowych środków, wyciągamy jedną z gotowych aplikacji.

– Wymieniamy się także z innymi samorządami wiedzą i doświadczeniem. Gdy wiemy, że któraś gmina już aplikowała z danego instrumentu,  jedziemy na wizytę studyjną i pytamy, na co uważać. To zawsze lepsze niż post factum dzielić się spostrzeżeniami, że wywróciliśmy się na takim samym zagadnieniu – wskazywał wiceprezydent Zielonej Góry.

– Ważne jest rozsądne podejście i wykorzystywanie takich instrumentów finansowania, które będą pasowały do danej inwestycji. Niekoniecznie trzeba się kierować tym, że 85 proc. jest bezzwrotne. Czasami bowiem ta sama inwestycja, zrealizowana choćby z pożyczki oferowanej przez ARR, wyjdzie o wiele taniej, niż ta, gdzie tylko 15 mieliśmy dołożyć, a później okaże się, że wydatki niekwalifikowane spiętrzą trudności w rozliczeniu i realizacji. 

(at)

Fot. Andrzej Tomasik / Wiceprezydent Jarosław Flakowski przekonywał, że termomodernizacja miejskich budynków to niemal nieustanny proces

Konferencja „Energia dla regionu – strategia i finansowanie transformacji w Lubuskiem” w CBR Uniwersytetu Zielonogórskiego