Jak inteligentnie zarządzać ruchem, aby uwzględnić potrzeby wszystkich jego użytkowników: pieszych, kierowców i rowerzystów? I jak przy projektowaniu dróg, ścieżek rowerowych i przejść dla pieszych nie zapominać o osobach z niepełnosprawnościami. Na te i wiele innych pytań, próbują znaleźć odpowiedź uczestnicy ogólnopolskiej, dwudniowej konferencji naukowo-technicznej „Zielona Góra i Transport”, której gospodarzem jest miasto Zielona Góra.

– Ta konferencja ma głównie na celu zebranie doświadczeń, zarówno osób ze świata nauki, jak i korzystających z dróg – wyjaśniał na wstępnie Krzysztof Staniszewski, zastępca dyrektora Departamentu Zarządzania Drogami w urzędzie miasta. – Nasze miasto otrzymało gigantyczne dofinansowanie na poprawę efektywności komunikacji miejskiej, którego głównym elementem będzie rozbudowa ITS (Inteligentnego Systemu Transportu). Infrastruktura drogowa musi być jednak dla wszystkich użytkowników i dlatego nie rozmawiamy tylko o tym, jak poprawić płynność ruchu na drogach, ale i o tzw. projektowaniu uniwersalnym, w którym uwzględnia się interesy osób o specjalnych potrzebach np. niedowidzących – podkreślał Staniszewski.

Dbamy o najsłabszych

Doktor Tomasz Dybicz z Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej podkreślał, że zwykle ITS skupia się na ruchu drogowym lub ewentualnie rozwiązaniach, które dają pierwszeństwo komunikacji zbiorowej. – Przy okazji skrócenia czasu przejazdu samochodem, zapominamy o pozostałych uczestnikach w ruchu, pieszych, rowerzystach i osobach, które mają trudności z chodzeniem – przekonuje doktor Dybicz. – Stwierdziliśmy, że w Zielonej Górze, projektując ITS 2.0 powinniśmy zadbać o najsłabszych uczestników ruchu. Wzorcowym przykładem jest miasto Londyn, które założyło sobie, że w ciągu 12 lat, wszyscy mieszkańcy będą mieszkać najdalej 400 metrów od sieci dróg rowerowych. Dodajmy sieci, które zapewniają przejazd z jednej części miasta na drugą. W Warszawie udział pieszych w ruchu przez dziesięć lat wzrósł z 20 do 35 proc. To tendencja w całym kraju. Więcej osób w miastach podróżuje też rowerami – dodawał Dybicz.

– Dziękuję wszystkim za przybycie do Zielonej Góry, która świętuje Winobranie – mówił prezydent Marcin Pabierowski. – Dziękuję moim współpracownikom, że stanęli na wysokości zadania i pozyskali dofinansowanie do wielkiego projektu transportowego. Dziękuję mojemu zastępcy Pawłowi Tonderowi, Irenie Lutowskiej, dyrektor Departamentu Zarządzania Drogami i jej zastępcy Krzysztofowi Staniszewskiemu. Chcę, żeby Zielona Góra była liderem w rozwiązaniach komunikacyjnych. Docelowo nasza miejska komunikacja będzie darmowa. Wprowadzając w życie nowe rozwiązania drogowe, nie zapomnimy o najsłabszych – zapowiedział prezydent Pabierowski.

60 miejsc do przebudowy

Przypomnijmy. Całkowity koszt projektu pn. „Poprawa efektywności komunikacji miejskiej w Zielonej Górze – Etap II”, to ok. 292 mln zł, z czego 180 mln zł miasto pozyskało z Programu Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. A przy realizacji zadania, urząd miasta będzie współpracował z Miejskim Zakładem Komunikacji. Główne cele inwestycyjne całego projektu to rozbudowa systemu ITS (Inteligentnego Systemu Transportu) na skrzyżowaniach i przejściach, co da priorytet autobusom i przyspieszy ich przejazd oraz nowe buspasy na ulicach Batorego i Łużyckiej, które pomogą autobusom unikać korków. W planach jest też m.in. budowa ścieżek rowerowych i rozbudowa pętli na Jędrzychowie.

– Obecnie 17 skrzyżowań i przejść dla pieszych jest objętych systemem inteligentnego transportu – doprecyzowuje wiceprezydent Tonder. – ITS 2.0 to kontynuacja i rozbudowa tego systemu. Kolejnych 60 miejsc zostanie przebudowanych, łącznie to około 32 skrzyżowań oraz przejścia dla pieszych. Dzięki temu rozwiązaniu, dla autobusów MZK przewidzieliśmy tzw. priorytet. Polegać on będzie na nadawaniu zielonego światła pojazdom zbliżającym się do skrzyżowania i opóźnionym w stosunku do rozkładu jazdy. W ramach tego projektu MZK wybuduje farmy fotowoltaiczne i magazyny energii. Nasza komunikacja będzie samowystarczalna energetycznie.

Pierwszy etap ITS w Zielonej Górze miasto wprowadziło w życie w 2023 r. Inteligentne światła pojawiły się na ulicach, gdzie zmodernizowano sygnalizację. To m.in. al. Wojska Polskiego (od skrzyżowania z ul. Wyszyńskiego i Zacisze do skrzyżowania z Kupiecką), Bohaterów Westerplatte, Dąbrówki, Długa, al. Konstytucji 3 Maja i Wrocławska (do skrzyżowania z Lwowską). Przebudowano krzyżówkę Wojska Polskiego i Krętej oraz Lwowskiej i Wrocławskiej.

Inteligentne” światła pojawiły się na ulicach, gdzie zmodernizowano sygnalizację. To al. Wojska Polskiego (od skrzyżowania z ul. Wyszyńskiego i Zacisze do skrzyżowania z Kupiecką), Bohaterów Westerplatte, Dąbrówki, Długa, al. Konstytucji 3 Maja i Wrocławska (do skrzyżowania z Lwowską). Przebudowano krzyżówkę Wojska Polskiego i Krętej oraz Lwowskiej i Wrocławskiej, trwa przebudowa skrzyżowania al. Wojska Polskiego z ul. Wyszyńskiego i Zacisze. Nową sygnalizację świetlną, wraz z niewielkimi korektami geometrii drogowych, ustawiono na połączeniu al. Wojska Polskiego z ul. Reja, Wandy oraz ze zjazdem do osiedla przy ul. Wyszyńskiego, a także na przejściu dla pieszych na wysokości NBP.

Miasto bez barier

A dlaczego warto myśleć o osobach z niepełnosprawnościami i starszych? Choćby dlatego, że demografia jest nieubłagana. Z roku na rok rośnie liczba osób ze specjalnymi potrzebami. Osoby z niepełnosprawnościami stanowią już ponad 14 proc. ogółu społeczeństwa. To ponad 4 mln osób. I miasta muszą być dla nich przyjazne.

– Projektując infrastrukturę drogową musimy sprawić, żeby dostęp do niej, był dobry nie tylko dla kierowców, ale również pieszych i rowerzystów uważa Paweł Tonder, zastępca prezydenta miasta. I dodaje: – Koniecznie musimy też uwzględnić potrzeby osób z niepełnosprawnościami i o ograniczonej mobilności ruchowej. I o tym problemie jest m.in. mowa na naszej konferencji.

Doktor inż. Anna Tofiluk z Politechniki Warszawskiej podsumowała : – Poproszono mnie, abym przypilnowała, żeby przy wielkim zadaniu inwestycyjnym w Zielonej Górze mieć na uwadze zasady projektowania uniwersalnego i fakt, że miasto musi być dla wszystkich użytkowników. Miasto dostępne, jest bez barier. To najprostsza definicja.

Rafał Krzymiński

Fot. Władysław Czulak/Na konferencję prasową zaprosili prezydent Marcin Pabierowski i jego zastępca Paweł Tonder.

Fot. Władysław Czulak/ Zielona Góra jest gospodarzem dwudniowej, ogólnopolskiej konferencji naukowo-technicznej.